‘Duurzaam bouwen’ hoofdthema op de vierde Docentendag
Op 8 november ll. kwamen docenten uit het hele land samen in het Centrum Duurzaam Bouwen (CeDuBo) te Heusden-Zolder voor de vierde Docentendag, georganiseerd door het Staalinfocentrum. Op een enkele uitzondering na waren alle betrokken universiteiten en hogescholen vertegenwoordigd. Alvorens over te gaan tot het thema van de dag ‘duurzaam bouwen’, werden de docenten op de hoogte gebracht van de nieuwste ontwikkelingen in de staalsector. Tijdens deze dag werden ook de genomineerden en de laureaten van de StudentenStaalprijs 2006-2007 gehuldigd.
De Docentendag 2007 werd geopend door Jo Naessens (Staalinfocentrum). Onder de noemer ‘meer en beter staal in de bouw’, stelde hij vier splinternieuwe publicaties voor over de Eurocodes 3 & 4 met rekenvoorbeelden van staalconstructies en staalbetonconstructies. Hij ging ook dieper in op de bestaande informatiebronnen ivm staalbouw.
Louis-Guy Cajot (ArcelorMittal) gaf uitleg omtrent het onderzoek rond staal in Europa. Er lopen momenteel zo’n dertig projecten, waarvan het merendeel rond veiligheid (brand, aardschokken,...) en duurzaamheid.
De stand van zaken over de Eurocodes werd uit de doeken gedaan door Audrey Debackere (Staalinfocentrum). De Eurocodes zijn een verzameling van Europese normen over de dimensionering van structuren. Alle Eurocodes zijn momenteel beschikbaar bij het NBN (Bureau voor Normalisatie) in EN-versie. In maart 2010 zullen alle Eurocodes en hun nationale bijlagen officieel de equivalente nationale normen vervangen. Het merendeel van de ANB (Annex Nationale Bijlage) moet nog worden opgesteld. De berekening van een structuur houdt vaak het gebruik in van verschillende delen van de Eurocodes tegelijkertijd. Om dit te vereenvoudigen werd een webtool beschikbaar gesteld. (www.access-steel.com)
“Het APK (Association pour la Promotion de l’enseignement de la construction acier) bestaat in Frankrijk sinds 1991 en heeft als doel het verbeteren, bevorderen en valoriseren van het onderwijs in staalconstructie“, verduidelijkte Joëlle Pontet (OTUA). Na een positieve peiling naar de mogelijke interesse voor een Belgisch ‘APK’, werkt het Staalinfocentrum momenteel een voorstel rond dit idee uit.
‘And the winner is…’
De StudentenSTAALprijs, reeds aan zijn zesde editie toe, is bestemd voor studenten van het laatste- of voorlaatste jaar en bekroont een ontwerp, een constructie, een onderzoek of een productontwikkeling waarin staal op vernieuwende wijze werd toegepast. Verschillende studierichtingen uit universiteiten en hogescholen dingen mee naar deze prijs; architect, ir architect, burgerlijk ingenieur, ingenieur. In totaal werden 25 projecten ingediend.
Uit de zeven genomineerde projecten werden 2 laureaten verkozen. Sebastien Delagrange (Sint-Lucas Gent, studierichting architect; promotor William Lievens) gebruikt in het ontwerp voor de Nowa Huta Mediatheek, staal als structuur, maar ook als concept. De sport- en evenementenhal Nowa Huta, een ontwerp van Cliff Reid (Sint-Lucas Gent, studierichting architect; promotor Paul Robbrecht) is een mooi voorbeeld van een goede integratie van architectuur en ingenieurskunst.
‘Duurzaam bouwen in staal’
Berthold Simons van CeDuBo (Centrum Duurzaam Bouwen) omschreef duurzaam bouwen als een manier van ‘ontwerpen, bouwen EN wonen’ rekening houdend met de ‘heilige drievuldigheid’: beperk het verbruik, gebruik duurzame bronnen en gebruik deze bronnen efficiënt.
Het thema ‘duurzaam bouwen in staal’ werd aangesneden door Maaike van der Tempel (Staalinfocentrum). Staal wordt voor het overgrote deel uit schroot gemaakt. Zo bestaat zo’n 90% van de gewalste profielen uit recyclagemateriaal. Maar ook de productie op zich wordt steeds duurzamer (restgassen worden opnieuw gebruikt, hoogovenslak vormt een hoogwaardige grondstof voor cement). Staalstructuren zijn naast optimale structuren ook flexibele structuren, ze zijn makkelijk aan te passen aan toekomstige noden, ze kunnen zo nodig volledig worden gedemonteerd en heropgebouwd. ‘Staal verbruik je niet, staal gebruik je’ was de conclusie, of anders geformuleerd ‘staal koop je niet van de natuur, je huurt het’.
Han Vandevyvere legde uit hoe hij (samen met Griet Verbeeck) de cursus ‘bouwkunde, milieu en duurzame ontwikkeling’ aan de K.U. Leuven opvat. Inzicht verwerven in de invloedsparameters voor duurzame ontwikkeling, kennismaken met criteria en modellen voor beoordeling van duurzaamheid op verschillende schaalniveaus, dat zijn de belangrijkste doelstellingen. Als evaluatie maken de studenten een projectwerk en stellen dit voor aan de gehele groep, per team van 2 of alleen. Verder wordt nog een gastdocent uitgenodigd en ‘case studies’ overlopen.
Tijd voor de praktijk
Aan de hand van twee voorbeelden illustreerde Donald Desmet (signum+architecten / mozaiek ir.-architecten) de praktijk. ‘Nike Strategy 3’, de uitbreiding van een distrubutiecentrum haalt een E-peil 60 voor de kantoren en E-peil 80 voor de magazijnen. Het ‘Passiefhuis Drongen’ bezit geen actief verwarmingssysteem en heeft als kenmerken K15 / E30. De energiefactuur loop ‘af’ tot 175 euro/jaar. Deze woning is opgebouwd rond een staalstructuur en afgewerkt met een gevelbekleding in weervast staal.
Johan Van Dessel van het WTCB gaf een stand van zaken over het ‘label duurzaam bouwen in België’. Het WTCB en Seco sluiten hiermee een strategisch partnership dat op zeer korte termijn een eerste referentieel zal uitwerken. Ze gaan ervan uit dat de meeste projecten een labelling kunnen behalen mits een haalbare investering. Ze stellen een begeleiding voor in alle fasen van het project.
Tenslotte werd een discussie gehouden rond duurzame constructie en het verwerken ervan in de lessen.
Op het einde van dag gingen de docenten huiswaarts met zo’n 15 cm dikke informatiebundel bestaande uit brochures, publicaties, cd- en dvd-materiaal. ‘Meer en beter staal in het onderwijs’ had ook een mooie omschrijving kunnen zijn van deze dag.
