Zinkpatina: ontstaan en bescherming laag. Zinkcarbonaat speelt een cruciale rol bij het vertragen van de zinkcorrosie door de vorming van een slecht oplosbare zinkpatinalaag. Het CO2 gehalte in de atmosfeer is daarvoor verantwoordelijk. Hoewel verzinkbaden minimaal uit 98% puur zink bestaan, beïnvloeden additieven zoals aluminium en vanadium de zinkoxidatie en daarmee de patinavorming. Vooral daarom wordt aluminium vaak toegevoegd om de corrosiebestendigheid te verbeteren. Conclusie Minstens zo belangrijk als de vorming van de verzinkte deklaag is de ontwikkeling van de zinkpatinalaag. Als de verzinkte onderdelen worden geplaatst in een zinkbelastend milieu, is het aan te raden deze eerst enkele weken op te slaan in een omgeving met een neutrale atmosfeer. Bij voorkeur gebeurt dit onder een luifel in de buitenlucht, zodat CO2 vrij kan circuleren en regenwater zich niet ophoopt in plassen die het proces zouden kunnen verstoren. Daarnaast is het belangrijk te zorgen voor goede ventilatie tussen gestapelde objecten. Zodra de gewenste patinalaag is gevormd, kan het transport naar de uiteindelijke locatie zonder problemen plaatsvinden. De patinalaag beschermt de zinklaag immers tegen de agressievere omstandigheden op de eindlocatie. Thermisch verzinken is een metallurgisch proces waarbij staal wordt ondergedompeld in een bad van vloeibaar zink van ongeveer 450 °C. Daarbij ontstaan meerdere Zn-Fe-legeringslagen die stevig met het staal zijn verankerd. Bovenop deze lagen stolt een dunne deklaag van zuiver zink. Zodra dit oppervlak in contact komt met lucht, vormen zich zinkoxiden. Onder invloed van vocht en atmosferische stoffen ontwikkelen deze zich verder tot een zinkpatinalaag. Wat doen zinkpatina met de levensduurverwachting van thermisch verzinkt staal ? Deze patinalaag is cruciaal voor de bescherming van het onderliggende zink en dus voor de levensduur van het staal. Een gesloten, slecht oplosbare patina vermindert de reactiviteit van het oppervlak en vertraagt corrosie sterk. Een poreuze patina daarentegen laat snellere aantasting toe. De atmosferische omstandigheden bepalen dus in hoge mate hoe effectief en duurzaam de bescherming is. In de eerste dagen vormt zich meestal hydrozinkiet. In de maanden daarna verandert de samenstelling, afhankelijk van factoren zoals regen, luchtvervuiling en zoutbelasting. Regen kan de patinavorming versnellen doordat corrosie-bevorderende stoffen worden weggespoeld, op voorwaarde dat het water goed kan aflopen. Plaatselijke waterophoping (hoeken, holtes) kan leiden tot een minder goed beschermende patina. Belangrijke parameters voor de beschermingsduur zijn onder meer: luchtvochtigheid, neerslag, temperatuur, chloride- en SO2-gehalte, en of het oppervlak beregend wordt. Waar vroeger zwaveldioxide een hoofdrol speelde, zijn vandaag vooral chloriden bepalend. Die zijn niet alleen afkomstig van zeelucht, maar ook van strooizouten, die landinwaarts vaak agressiever blijken voor zink. Vooral in kustgebieden van Iran en ZuidAmerika worden de hoogste zinkcorrosiesnelheden gemeten, veroorzaakt door chloriden. In de Benelux, met haar gematigd zeeklimaat, hebben zeezouten weinig invloed op de vorming van de zinkpatinaTekst & beelden: Zinkinfo Benelux Meer info: www.zinkinfobenelux.com MATERIALEN 1 Opbouw van de zinklaag bij thermisch verzinkt staal 2 Stockage van thermische verzinkt stalen elementen In de vorige publicatie (#83) is aandacht besteed aan het lassen aan verzinkt staal. Geheel terecht heeft een lezer ons gewezen op een belangrijk aspect genoemd in de EN 1090-2 waarin wordt aangegeven dat het lassen aan verzinkt staal alleen mag gebeuren nadat eerst de ter plaatse aanwezige zinklaag is verwijderd. Het is vanuit deze norm dus niet toegestaan om aan verzinkt staal te lassen zonder eerst de zinklaag ter plaatse te hebben verwijderd door gebruikmaking van bijvoorbeeld een slijpschijf. De reden hiervoor is dat de kwaliteit van de las anders negatief zou kunnen worden beïnvloed door de zinkdampen 1 2
RkJQdWJsaXNoZXIy MzE2MDY=