3 InfoSteel #85 — 2026/4-5-6 COLUMN Daphne Deckers, CEO van Victor Buyck Steel Construction & Joost Merema, partner bij PRO6 managers lijn. [6] Dat is de traditionele route: de Europese wetgever stelt nieuwe regels vast, waarna lidstaten die omzetten in nationale wetgeving. In dat geval zal de markt waarschijnlijk ergens tussen 2030 en 2031 de volle impact voelen, omdat lidstaten opnieuw tijd nodig hebben om hun nationale kaders aan te passen. De staalindustrie krijgt dan een iets langer overgangsvenster, met enige ruimte voor nationale accenten, interpretaties en overgangsoplossingen. Het tweede scenario is dat de Commissie verder gaat en kiest voor één of meer verordeningen, in de afgelopen periode in discussies gehint als een mogelijke ‘Public Procurement Act’. [7] Een act in deze context betekent een verordening. Het grote verschil met een richtlijn is dat een verordening na vaststelling rechtstreeks geldt in alle lidstaten. Er is dan geen uitgebreide nationale omzetting meer nodig. Dat verkort de tijd tussen besluit en effect. In dat scenario zou de praktijk mogelijk al rond 2029 of 2030 worden geconfronteerd met de nieuwe regels. Voor bedrijven is het onderscheid tussen deze scenario’s dus vooral een kwestie van tempo en uniformiteit: een richtlijn geeft meer voorbereidingstijd en nationale nuance, een verordening betekent versnelling en minder variatie tussen lidstaten. De richting blijft echter in beide gevallen dezelfde: publieke opdrachtgevers zullen meer bewijs vragen over CO2-prestaties, circulariteit, herkomst en leveringszekerheid van staal en staalconstructies. Ongeacht het gekozen scenario lijkt een aantal veranderingen zich duidelijk af te tekenen. Ten eerste verschuift de focus verder van laagste prijs naar aantoonbare prestatie. Kwalitatieve en duurzaamheidscriteria worden belangrijker en minder vrijblijvend. Ten tweede wordt Europese strategische autonomie een zichtbaarder thema in aanbestedingen. Ten derde verandert de administratieve last van aard: procedures moeten eenvoudiger worden maar tegelijk neemt de nood aan data, transparantie en onderbouwing toe zowel in de aanbieding als in de uitvoering. De belangrijkste horizon voor investeringsbeslissingen ligt daarmee niet pas op 2030, maar in het komend jaar. De conceptteksten die de Europese Commissie in het kader van de herziening van het aanbestedingskader en de ‘Clean Industrial Deal’ zal publiceren, vormen het punt waarop de industrie haar positie moet bepalen. De planning is dat deze teksten komende zomer beschikbaar komen. De uitdaging aan de sector zal zijn om in dialoog te blijven met de wetgever. Dit om te zorgen dat de nieuwe regels technisch haalbaar en economisch werkbaar zijn gezien de complexe staaltoepassingen en lange investeringscycli. Een glazen bol geeft geen garanties, maar de richting is helder: aanbestedingen worden groener, strategischer en Europeser. De grote vraag voor de staalindustrie is daarom niet óf die verandering komt, maar wie er mee aan tafel zit als de spelregels worden geschreven, en of uw investeringen straks passen bij de nieuwe werkelijkheid. In Brussel wordt hard gewerkt aan een nieuwe generatie Europese aanbestedingsregels. Voor beslissers in de staalindustrie lijkt dit misschien iets wat zich afspeelt aan de juridische zijlijn, maar niets is minder waar. Deze hervorming wordt een strategisch dossier dat de komende jaren rechtstreeks raakt aan investeringen, markttoegang en concurrentiepositie in de Benelux en daarbuiten. De Europese aanbestedingsregels waar nu mee wordt gewerkt, zijn ruim twaalf jaar geleden, in 2014, vastgesteld. En twee tot drie jaar later in de praktijk geïmplementeerd. [1] De hervorming van destijds had als doel aanbestedingen flexibeler te maken en meer ruimte te bieden voor innovatie, duurzaamheid en kwaliteit. In de praktijk bleef het zwaartepunt in tenders bij de prijs liggen, terwijl duurzaamheidscriteria vooral een aanvulling waren. De Europese Commissie legt daarom de lat deze keer hoger en werkt aan een nieuwe kader dat bijdraagt aan industriële, geopolitieke en klimaatdoelen. [2] Publieke inkoop moet helpen om Europa te verduurzamen, innovatie op te schalen en de afhankelijkheid van derde landen te verkleinen. [3] Voor de staalindustrie is dat een belangrijk signaal. Staal zal minder alleen worden beoordeeld op prijs en technische prestaties, en meer in samenhang met CO2-intensiteit, circulariteit en de Europese inbedding van de productieketen. Tegelijk groeit in Brussel het besef dat het huidige kader te versnipperd is. [4] Naast de klassieke aanbestedingsrichtlijnen hebben zo’n zestig andere Europese regels over energie, klimaat, circulariteit en sociale normen invloed op aanbestedingen. [5] Dat maakt het systeem juridisch zwaar en operationeel onoverzichtelijk. De logische volgende stap is dus niet alleen nieuwe regels schrijven, maar ook proberen het geheel coherenter te maken. Tegen deze achtergrond lijken voor de komende hervorming grofweg twee scenario’s mogelijk. Het eerste scenario is dat Brussel opnieuw kiest voor het instrument directive, een richtEen blik in de glazen bol van het Europese aanbestedingsrecht [1] Public Contracts in Legal Globalization Network. (2021). Evaluation of the 2014 public procurement directives: Answer to the consultation of the European Commission. Vrije Universiteit Amsterdam. [2] https://commission.europa.eu/topics/ competitiveness/clean-industrial-deal_en [3] Zie onze eerste column in InfoSteel #81 “Zoeken naar balans in het Europees staal” [4] https://www.cor.europa.eu/en/news/eu-publicprocurement-reform-must-simplify-rules-and-putpeople-innovation-and-sustainability-first [5] W.A. Janssen, The coherence of public procurement legislation in the European Union, Luxemburg: Publicatiebureau van de Europese Unie 2025, doi:10.2873/7419429. [6] https://www.bruegel.org/first-glance/ mapping-road-ahead-eu-public-procurement-reform [7] https://www.europarl.europa.eu/legislative-train/ theme-a-new-plan-for-europe-s-sustainableprosperity-and-competitiveness/ file-public-procurement-act
RkJQdWJsaXNoZXIy MzE2MDY=