John Hancock Center Een meesterwerk van structureel ingenieur Fazlur Khan Zijn werk leverde hem de bijnaam de ‘Einstein van de structurele techniek’ op. Naast zijn technische bekwaamheid was hij een groot humanist die geloofde dat een technicus de kunst, het drama en de muziek van het leven moest kunnen waarderen. Een integrale ‘stijve doos’ De kern van de innovatie bij het John Hancock Center was de ontwikkeling van wat Khan omschreef als het ‘optimum column-diagonal-trussed tube system’. In een artikel in ons magazine Acier Stahl Steel [1] constateert Khan : “Architecten en ingenieurs zijn altijd op zoek geweest naar constructiesystemen die hoge gebouwen structureel efficiënt en economisch zouden maken. In het conventionele ontwerp met een stijf frame is de windbelasting altijd de meest kritische factor geweest die de constructie-economie beïnvloedt. De belangrijkste reden hiervoor is dat in de traditionele balk- en kolomconstructie de zijdelingse belastingen worden opgevangen door vlakke frames op elke kolomlijn en dat de weerstand voornamelijk afkomstig is van buigmomenten in de balken en kolommen.” Verder legt hij uit dat zijn nieuwe concept fundamenteel anders werkt. “Het ideale structurele systeem zou er daarom een zijn dat alle buitenkolommen kan verbinden tot een stijve doos en de windbelasting kan weerstaan door axiale krachten De constructie van het John Hancock Center (tegenwoordig bekend als 875 North Michigan Avenue) markeerde een cruciaal moment in de architectuurgeschiedenis, waarbij techniek en esthetiek op een revolutionaire manier samensmolten. Dit 100 verdiepingen tellende icoon in Chicago was niet alleen het eerste gebouw dat op grote schaal gebruikmaakte van een gemengd programma van kantoren en woningen, maar introduceerde ook een baanbrekend structureel systeem dat de weg vrijmaakte voor de moderne wolkenkrabber. Fazlur Rahman Khan: De Einstein van de structurele engineering Achter dit meesterwerk stond de geniale structurele ingenieur Fazlur Rahman Khan (1929–1982). Geboren in Dhaka, in het huidige Bangladesh, verhuisde hij in 1952 naar de Verenigde Staten om te studeren aan de Universiteit van Illinois. Khan was een uitzonderlijk talent; hij behaalde twee mastertitels en een doctoraat in slechts drie jaar tijd. In 1955 trad hij in dienst bij het prestigieuze bureau Skidmore, Owings & Merrill (SOM) in Chicago, waar hij al snel een partnerschap vormde met architect Bruce Graham. Khan stond bekend om zijn unieke vermogen om structureel gedrag intuïtief aan te voelen. Hij zei hierover: “Ik verplaats mezelf in de positie van het hele gebouw en visualiseer de spanningen en verdraaiingen die het ondergaat”. [3] Tekst: InfoSteel Beelden: Wikimedia Commons – W. Lemay (1) Wikimedia Commons – Amaury Laporte (2) CBLIA (3,4,5,6,7) In 1968, terwijl het John Hancock Center nog volop in aanbouw was in Chicago, verscheen van de hand van F.R. Kahn, S.H. Iyengar en J.P. Colaco een gedetailleerd artikel over het ontwerp en de analyse van deze iconische toren in het magazine AcierStahl-Steel [1]. Dit tijdschrift was de directe voorloper van ons huidige magazine InfoSteel. De publicatie onderstreept hoe de baanbrekende innovaties van Fazlur Khan al in een vroeg stadium werden gedeeld met en gewaardeerd door de Europese staalbouwgemeenschap. Trouwens eerder al, in 1966, werd in het magazine de start van de werken in april 1965 aangekondigd. [2] 2 1
RkJQdWJsaXNoZXIy MzE2MDY=